Kamu İhale Kurumu’nun (KİK) yayımladığı “2025 Yılı Kamu Alımları İzleme Raporu”, Türkiye’de kamu kurumlarının bir yılda ne kadar harcama yaptığını, bu harcamaların hangi sektörlere ve bölgelere gittiğini ortaya koyan en kapsamlı resmi kaynaklardan biri. 1 Ocak – 31 Aralık 2025 tarihleri arasındaki verileri derleyen rapora göre, kamu kurumları toplamda 3,2 trilyon TL tutarında alım gerçekleştirdi.
- 2025’te Kamu Alımlarının Genel Görünümü
- Para Nereden Harcandı? Kanun Kapsamına Göre Dağılım
- Hangi Sektör Ne Kadar Pay Aldı?
- İhale Usulleri: Açık İhale mi, Pazarlık mı?
- Hangi İdareler En Çok Harcadı?
- Bölgesel Harita: Yatırımlar Nereye Gitti?
- Eşik Değer Üstü İhaleler: Az Sayıda, Büyük Bütçe
- Şikâyet ve Yasaklama İstatistikleri
- Sonuç: 2025’in Kamu İhale Fotoğrafı Ne Anlatıyor?
Bu yazıda, raporun öne çıkan verilerini rakamlarla ve karşılaştırmalı olarak derledik.
2025’te Kamu Alımlarının Genel Görünümü
Rapora göre 2025 yılında:
- 9.270 idare kamu alımı gerçekleştirdi.
- Toplam 150.811 ihale yapıldı; bunların 23.941’i ihale tarihinden sonra iptal edildi.
- Sonuç bilgisi Kuruma ulaşan 80.720 ihale için 156.490 sözleşme imzalandı.
- Bu sözleşmelerin toplam bedeli 2,93 trilyon TL oldu.
- Doğrudan temin yoluyla yapılan alımların tutarı ise 305,06 milyar TL olarak gerçekleşti.
Kanun kapsamındaki ihaleler (4734 sayılı Kanun’da belirtilen usullerle yapılanlar) ile istisna kapsamındaki alımlar ve doğrudan temin toplandığında, 2025 yılı kamu alımlarının genel toplamı 3.230.125.812.000 TL, yani yaklaşık 3,2 trilyon TL‘ye ulaşıyor.
Para Nereden Harcandı? Kanun Kapsamına Göre Dağılım
2025’te gerçekleştirilen kamu alımlarının kanuni dayanağına bakıldığında şöyle bir tablo çıkıyor:
| Kapsam | Tutar | Toplam İçindeki Pay |
|---|---|---|
| 4734 sayılı Kanun kapsamı | 2,45 trilyon TL | %75,79 |
| İstisna kapsamı | 477,02 milyar TL | %14,77 |
| Doğrudan temin | 305,06 milyar TL | %9,44 |
Görüldüğü gibi kamu alımlarının aslan payı, açık ihale ve pazarlık gibi usullerin uygulandığı 4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleşiyor. Buna karşın 1,7 milyon adede yakın işlemle doğrudan temin, adet bazında en kalabalık alım yöntemi olmaya devam ediyor — ancak tutar olarak toplamın onda birinden azını oluşturuyor.
Hangi Sektör Ne Kadar Pay Aldı?
4734 sayılı Kanun kapsamında yapılan ihaleler tür bazında incelendiğinde, adet ve tutar arasındaki fark dikkat çekiyor:
- Yapım işi ihaleleri, adet olarak toplamın sadece %23,79‘unu oluştururken, tutar olarak %71,03‘ünü yani 1,74 trilyon TL‘sini alıyor.
- Mal alımı ihaleleri adette %42,66 ile en kalabalık grup olsa da, tutarda sadece %11,99‘luk bir paya sahip.
- Hizmet alımı ihaleleri adette %33,41, tutarda %16,63 pay alıyor.
- Danışmanlık hizmet alımı ise hem adet (%0,14) hem tutar (%0,35) bakımından en küçük dilimi oluşturuyor.
Bu tablo, kamu bütçesinin büyük kısmının az sayıda ama yüksek bedelli altyapı ve inşaat projelerine aktığını gösteriyor.
İhale Usulleri: Açık İhale mi, Pazarlık mı?
4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerin usul dağılımı da rapordaki dikkat çekici verilerden biri:
- Açık ihale usulü: adette %70,35, tutarda %61,98
- Pazarlık usulü: adette %29,50, tutarda %37,23
- Belli istekliler arasında ihale usulü: adette %0,15, tutarda %0,80
Pazarlık usulüyle yapılan ihalelerin tutar bazındaki payının, adet bazındaki payına göre daha yüksek çıkması dikkat çekici. Bunun büyük kısmı, Kanun’un 21/b maddesi kapsamındaki (doğal afetler, salgın hastalık gibi ivedi durumlar) ihalelerden kaynaklanıyor; bu madde tek başına pazarlık usulü tutarının %95,42‘sini oluşturuyor.
Hangi İdareler En Çok Harcadı?
İhaleyi gerçekleştiren en üst idare bazında bakıldığında, 2025 yılı kamu alımlarında öne çıkan kurumlar şunlar:
- 4734 Sayılı Kanun Kapsamındaki Diğer İdareler – 756,85 milyar TL (%23,43)
- Belediyeler – 610,59 milyar TL (%18,90)
- KİT’ler – 386,75 milyar TL (%11,97)
Belediyelerin kamu ihalelerindeki ağırlığı yalnızca harcama tutarında değil, ilan sayısında da görülüyor: Kamu İhale Bülteni’nde (KİB) yayımlanan 59.388 ihale ilanının üçte birinden fazlasını (%32,98) tek başına belediyeler yayımlatmış durumda.
Bölgesel Harita: Yatırımlar Nereye Gitti?
Kamu alımlarının yapıldığı ya da işin teslim edildiği bölgeye göre dağılım incelendiğinde, tablo oldukça dengesiz bir görünüm sergiliyor:
| Bölge | Tutar | Pay |
|---|---|---|
| İç Anadolu | 1,79 trilyon TL | %61,23 |
| Marmara | 441,74 milyar TL | %15,10 |
| Ege | 139,15 milyar TL | %4,76 |
| Karadeniz | 130,86 milyar TL | %4,47 |
| Akdeniz | 196,39 milyar TL | %6,71 |
| Güneydoğu Anadolu | 117,67 milyar TL | %4,02 |
| Doğu Anadolu | 108,27 milyar TL | %3,70 |
İç Anadolu Bölgesi’nin tutar bazında toplam kamu alımlarının %61,23‘ünü tek başına alması, büyük ölçekli merkezi idare projelerinin ve başkent kaynaklı harcamaların bu bölgede yoğunlaştığına işaret ediyor.
Eşik Değer Üstü İhaleler: Az Sayıda, Büyük Bütçe
4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihaleler eşik değere göre sınıflandırıldığında da benzer bir yoğunlaşma dikkat çekiyor:
- İhalelerin %86,65‘i eşik değerin altında gerçekleşse de, bu ihaleler toplam tutarın yalnızca %23,90‘ını (585,14 milyar TL) oluşturuyor.
- Buna karşın ihalelerin sadece %13,35‘i eşik değerin üstünde olmasına rağmen, toplam tutarın %76,10‘unu (1,86 trilyon TL) tek başına taşıyor.
Bu veri, kamu harcamalarının büyük kısmının görece az sayıdaki büyük ölçekli ihalede toplandığını bir kez daha doğruluyor.
Şikâyet ve Yasaklama İstatistikleri
Raporun şeffaflık boyutuna dair verileri de dikkat çekici:
- 2025 yılında Kamu İhale Kurumu’na 2.929 itirazen şikâyet başvurusu yapıldı; bunların 2.071’i (%70,7) hizmet alımı ihalelerine yönelikti.
- Kurul, bu başvurular üzerine 2.934 uyuşmazlık kararı aldı. Kararların %57,09‘u başvurunun reddi, %32,69‘u düzeltici işlem belirlenmesi, %8,96‘sı ise ihalenin iptali yönünde oldu.
- 31.12.2025 itibarıyla sistemde 7.815 aktif yasaklama kaydı bulunuyor. Bu yasaklamaların %65,90‘ı gerçek kişilere, %34,10‘u tüzel kişilere ait.
Sonuç: 2025’in Kamu İhale Fotoğrafı Ne Anlatıyor?
2025 yılı Kamu Alımları İzleme Raporu, Türkiye’de kamu kaynaklarının nasıl dağıldığına dair net bir tablo çiziyor: 3,2 trilyon TL’lik toplam harcamanın büyük kısmı yapım işlerine ve İç Anadolu Bölgesi’ne yoğunlaşıyor, alımların çoğunluğu açık ihale usulüyle yapılıyor, ancak tutar bazında pazarlık usulünün payı da göz ardı edilemeyecek düzeyde. Belediyeler ilan ve harcama hacminde öne çıkarken, hizmet alımı ihaleleri en çok itirazen şikâyete konu olan grup olmaya devam ediyor.
Kamu ihale süreçlerini yakından takip edenler için bu rapor, hem bütçe planlaması hem de rekabet ve şeffaflık analizleri açısından önemli bir referans kaynağı niteliği taşıyor.
Kaynak: Kamu İhale Kurumu, “2025 Yılı Kamu Alımları İzleme Raporu”, Kurumsal Gelişim ve Araştırma Dairesi Başkanlığı, Şubat 2026.
