Bir belediye şirketi ne kadar personel gideri yapabilir? Bu sorunun cevabı keyfi değil, mevzuatla belirlenmiş net bir formüle bağlı. Personel gider tavanının aşılması, Sayıştay denetim raporlarında en sık rastlanan bulgulardan biri. Bu yazıda personel gider sınırının nasıl hesaplandığını ve aşıldığında ne olduğunu açıklıyoruz.

Personel Gider Sınırı Neden Var?

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 20’nci maddesine dayanılarak çıkarılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar, mahalli idarelerin şirket personeli dahil toplam personel giderlerine bir üst sınır getirir. Bu sınırın amacı, belediyelerin ve şirketlerinin kontrolsüz personel istihdamıyla mali sürdürülebilirliklerini tehlikeye atmasını önlemektir.

Hesaplama Nasıl Yapılır?

Söz konusu Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesine göre; idarenin şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla bulunacak tutarın yüzde kırkını aşamaz. Büyükşehir belediyelerinde ise bu oran yüzde otuz olarak uygulanır.

Sınır Aşılırsa Ne Olur?

Yıl içinde maaş ve ücretlerde beklenmedik bir artış yaşanması sonucunda personel giderleri belirlenen oranları aşarsa, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare, şirketlerine yeni personel alımı yapamaz. Denetim raporlarında büyükşehir belediyelerine bağlı su idareleri ve personel şirketlerinde bu sınırın aşıldığına dair bulgulara sıklıkla rastlanır; bu durum idarelerin yeni personel alım kararlarını doğrudan etkiler.

Neden Takip Edilmeli?

Personel gider tavanı, sadece bütçe disiplini açısından değil, aynı zamanda idarenin borçlanma kapasitesi ve hizmet sürekliliği açısından da önemlidir. Sınırın aşılması, idarenin gelecekte yeni istihdam yaratma esnekliğini kısıtlarken, mevcut hizmetlerin sürdürülebilirliğini de riske atabilir. Bu nedenle personel gider tavanı, kamu mali disiplini takip eden herkesin bilmesi gereken bir gösterge niteliğindedir.